Loose parts voorbeelden: 8 speelideeën met Grapat

1. Een kleurenpatroon dat verder groeit

Voor dit kleurenpatroon kies ik drie ringen in één kleur en drie munten in een andere kleur. In mijn schema gebruik ik blauwe ringen en gele munten.

1. Leg een ring en een munt naast elkaar. Herhaal dat nog een keer en benoem samen wat je ziet.
2. Laat het kind de rij aanvullen met de twee overgebleven onderdelen. Het kan eerst een onderdeel aanwijzen voordat het wordt neergelegd.
3. Verander daarna de afspraak: laat het kind zelf een begin maken dat jij probeert voort te zetten.

Wil je het eenvoudiger maken? Gebruik één soort onderdeel in twee kleuren. Voor meer uitdaging stel ik de reeks ring-ring-munt voor: waar begint het volgende groepje? Houd de aandacht bij de terugkerende afspraak; de rij hoeft niet lang te zijn.

Zoek je meer activiteiten bij dezelfde materialen? Dan kun je mijn Digitale Grapat Bundel – Ringen en Munten bekijken. Die bevat 135 pagina’s met onder andere patronen, vormen en stapelactiviteiten. De houten onderdelen koop je afzonderlijk.

2. Een telwinkel met vier munten

Voor mijn telwinkel leg ik vier houten munten, een leeg bakje en een zelfgeschreven kaartje met het cijfer 4 klaar. De munten stellen hier winkelwaar voor; ze hoeven geen vaste waarde te hebben.

1. Zet het kaartje bij het bakje. Laat het kind vier munten zoeken en ze één voor één in het bakje leggen.
2. Haal dezelfde munten eruit en leg ze in een rij. Tel opnieuw: is de hoeveelheid veranderd?
3. Wissel van rol. Het kind kiest een hoeveelheid die jij in de winkel komt ophalen.

Als vier onderdelen nog veel zijn, raad ik aan met twee te beginnen en een voorbeeldhoeveelheid naast het kaartje te leggen. Voor meer uitdaging verdeel je de vier munten over twee bakjes en zoek je verschillende verdelingen.

Wil je bij het tellen een kaart gebruiken? Bekijk dan mijn cijferkaarten om met loose parts te gebruiken: cijfers 0 tot en met 10, met vijf weergaven per cijfer, waaronder handgebaren en dobbelsteenstructuren.

3. Twee helften van een spiegelbeeld

Voor het spiegelbeeld kies ik acht onderdelen: steeds twee van dezelfde vorm en kleur. Daarnaast gebruik ik een vel papier met een rechte lijn. Een echte spiegel heb je voor dit voorbeeld niet nodig.

1. Leg aan de ene kant van de lijn vier onderdelen neer. Laat voldoende ruimte tussen de onderdelen.
2. Zoek aan de andere kant voor ieder onderdeel de bijbehorende vorm en kleur. Leg die op ongeveer dezelfde afstand van de lijn.
3. Kijk samen waar de twee kanten op elkaar lijken. Laat het kind daarna een eigen helft maken die jij aanvult.

Begin met één of twee onderdelen als je het eenvoudiger wilt houden. Voor meer uitdaging kun je een hoek of een grotere afstand tot de lijn maken. Ik zou een bijna passend resultaat gebruiken om samen te praten over dichterbij, verder weg, boven en onder.

4. Een winterpad tussen twee huizen

Voor dit winterpad leg ik zes munten, twee bakjes en twee Nins klaar. In mijn schema zijn de bakjes twee huizen en vormen de munten een pad.

1. Zet de twee bakjes uit elkaar en kies wie in ieder huis woont.
2. Maak met zes munten een pad tussen de huizen. Laat een Nin op bezoek gaan en vertel wat die onderweg meeneemt.
3. Verplaats één huis. Kan het kind met dezelfde zes munten een nieuwe route maken?

Wil je eenvoudiger beginnen, zet de huizen dan dichtbij elkaar. Voor meer uitdaging kun je een tussenstop toevoegen of twee bezoekers op het pad laten ontmoeten. Ik laat het einde van het verhaal graag open in dit voorbeeld, zodat het kind zelf kan bedenken wat er gebeurt.

Voor een winterse uitvoering wijs ik je op de Grapat – Aguamarina | Winter. Deze set bevat poppetjes, bakjes, ringen en munten in wintertinten. Je kunt het idee ook met andere kleuren uitvoeren. Gebruik een droge ondergrond voor houten speelgoed.

5. Een bloem die een route wordt

Hier begin ik met één ring en zes munten. Daarmee laat ik zien hoe een bloem in een route kan veranderen, zonder onderdelen toe te voegen.

1. Leg de ring in het midden en verdeel de zes munten eromheen als bloemblaadjes.
2. Verplaats steeds één munt. Laat een slinger, een kronkel of een route ontstaan, terwijl de ring het beginpunt blijft.
3. Verzin waar de route naartoe gaat. Je kunt er een eigen verhaal bij vertellen zonder extra figuren te gebruiken.

Begin eventueel met drie bloemblaadjes. Wil je meer uitdaging, maak na het verplaatsen dan opnieuw een bloem met een andere kleurverdeling. Mijn voorstel is om de onderdelen los te laten liggen, zodat het volgende ontwerp meteen weer anders kan zijn.

Wil je met andere kleine vormen patronen leggen? Bekijk dan ook de Grapat Warm Mandala Mix. Die bestaat uit andere, kleinere vormen; volg het leeftijdsadvies van die set.

6. Een letter als vorm: de o

Voor mijn lettervoorbeeld kies ik acht munten en papier. Ik begin met één herkenbare kleine letter: de o. Het hele alfabet hoeft niet meteen op tafel.

1. Teken een ruime kleine o of bekijk die samen in een boek. Volg de ronde vorm eerst met een vinger.
2. Leg acht munten rond de vorm. Draai het papier of schuif de munten als er ergens meer ruimte nodig is.
3. Haal het papier weg en maak nog een ronde vorm. Zoek daarna samen een o op een verpakking of in een naam.

Wil je eerst alleen een ronde vorm maken, dan hoef je de letter nog niet te benoemen. Voor een volgende stap stel ik een letter uit de naam van het kind voor, of een kleurpatroon binnen dezelfde letter.

Mijn letterplaten voor loose parts bevatten 26 kleine letters, a tot en met z, op A4-formaat met plaatsingscirkels. Ze hebben een andere functie dan schrijfkaarten: je legt de letter met materiaal.

7. Een droog soeprecept met vier ingrediënten

Voor mijn soeprecept kies ik twee groene, één rode en één gele loose part en een kom. De onderdelen zijn denkbeeldige ingrediënten. Ik voeg geen water toe; het speelgoed is niet bedoeld om op te eten.

1. Geef de vier onderdelen samen een naam, zoals twee erwten, een tomaat en een maiskorrel.
2. Noem het recept en laat het kind de onderdelen één voor één in de kom doen.
3. Laat het kind een eigen recept maken. Vertel aan elkaar wat erin gaat en voor wie de soep is.

Om eenvoudiger te beginnen kun je één ingrediënt in twee kleuren kiezen. Voor meer uitdaging stel ik voor twee recepten met dezelfde vier onderdelen te maken en die te vergelijken. Laat de naam van de soep meegaan met de fantasie van het kind.

In mijn Grapat Ontdek Bundel staan onder andere soep-, tel- en patroonactiviteiten. Je kiest uit 238 pagina’s een kaart die past bij de onderdelen die je hebt en de activiteit die je wilt aanbieden.

8. Kijk, dek af en bouw opnieuw

Voor dit kijk-en-bouwspel verdeel ik acht munten over twee gelijke groepjes van vier. Elk groepje bestaat uit één rode, twee blauwe en één gele munt. Met een doek of vel papier kun je het voorbeeld straks afdekken.

1. Maak met het eerste groepje een korte rij: rood-blauw-geel-blauw. Kijk samen welke kleuren je ziet. Benoemen mag, maar hoeft niet.
2. Dek die rij af. Laat het kind met het tweede groepje proberen de volgorde opnieuw neer te leggen.
3. Haal de afdekking weg en vergelijk. Wat is hetzelfde, wat is veranderd en welke rij wil het kind nu zelf maken?

Laat het voorbeeld zichtbaar als je het eenvoudiger wilt maken en leg het na met het tweede groepje. Voor meer uitdaging kun je wisselen wie het voorbeeld bedenkt. Ik bied dit aan als een spel om samen te proberen, zonder er een test van te maken.